Experiment Google bubble veranderen

Google bubble

Afgelopen maanden voerde ik een digitaal experiment uit, waar ik vragen over kreeg en waar ik vandaag antwoord op probeer te geven. Ik heb op een onderwerp gezocht, die buiten mijn huidige patroon ligt. Mijn gewoonlijke onderwerpen zijn natuurlijk onderwijs en digitale geletterdheid, soms over mijn hobby’s of voor mijn nieuwe huis. Maar nu zocht ik iets nieuws. En zo veranderde mijn Google bubble. Een klein tipje van de sluier? Je digitale profiel is van invloed op informatie dat je voorgeschoteld krijgt.

Aanleiding

Ik speel vaak met de gedachte: Wat is het doel van onderwijs en de plek van Digitale Geletterdheid daarin. Logisch, want in mijn opleidingsgroepen discussieer ik graag over dit onderwerp. De conclusie is vaak dat de digitale wereld meer invloed op ons leven heeft dan dat we willen geloven. En dat de digitale wereld ook niet buiten de muren van een school gehouden kan worden.

Ik heb de overtuiging dat je iedere kind digitale vaardigheden bij moet brengen net als leren fietsen. Digitale vaardigheden, die je leert hoe je technisch een device kan bedienen is het eerste stapje. Het tweede stapje is de ‘verkeersregels’ van het internet. We noemden dat vroeger Netiquette. En ten slotte is het derde stapje inzicht krijgen en ‘verkeerssituaties’ inschatten.

In mijn opleidingsgroepen krijg ik ook vaak de opmerking, dat leerlingen dat uit zichzelf wel leren. Nou, dat is een grote mythe, die Paul Kirschner ontkracht. Als de evolutie ons in eeuwen heel langzaam veranderd heeft, hoe zou het dan kunnen dat we in een paar decennia digitaal hebben leren denken. En zelfs dat digitaal denken aangeboren is! Het digitaal denken leren leerlingen van anderen. Dat kunnen hun ouders of docenten zijn, maar meestal leren ze het van leeftijdsgenoten. Dat is al een belangrijke tip voor je lessen Mediawijsheid. Wanneer je zorgt voor een open gespreksruimte om situaties te bespreken zullen alle deelnemers (leerlingen en docenten) van elkaar kunnen leren.

De link naar Digitale Geletterdheid

Onder de noemer Informatievaardigheden van Digitale geletterdheid gaan we ervan uit dat leerlingen zoekstrategieën ontwikkelen. Mijn ervaring is dat leren vinden een kunst is voor leerlingen en zeker via een en hetzelfde IP-adres van een school. Zo krijg je op school andere resultaten via Google, dan wanneer je thuis informatie opzoekt.

Probeer maar eens uit met de hoogte van de Eiffeltoren opzoeken. Wat is nou de werkelijke hoogte? Ik vind 300m, 313m, 324m, 330m en zelfs 333m. En wanneer er een bepaalde site veelvuldig vanaf een IP-adres wordt aangeklikt ontstaat er een Google bubble. Je zult volgende keren deze site dan ook hoger in het Google lijstje zien verschijnen.

Er bestaat ook een Google bubble op basis van je browser. Zowel Chrome als Edge laat je tegenwoordig inloggen, waardoor je surfgedrag aan je account worden gekoppeld. Hierdoor ontstaat er een digitaal profiel. En omdat het gemakkelijk is om ingelogd te blijven, is je surfgedrag het nieuwe goud voor de techreuzen. En je moet weten dat bv. YouTube natuurlijk ook van moederbedrijf Google is en bv. LinkedIn van Microsoft is. Zo ontstaan er bij surfgedrag allerlei nieuwe lijntjes naar informatie en ook van platform naar platform. En de algoritmes gaan je op allerlei plekken aanbevelingen doen. De NOS deed daar in verkiezingstijd oa onderzoek naar en noemt dat echoen.

Het is eenvoudig om je eigen ‘filterbubbel’ op YouTube te maken. Wie politieke video’s op YouTube kijkt, krijgt meteen meer video’s van die partijen op zijn voorpagina. Bovendien bedenken de slimme algoritmes van het videoplatform welke gerelateerde video’s nog meer bij je passen, gebaseerd op je kijkgedrag, concludeert de NOS na gezamenlijk onderzoek met Pointer en De Groene Amsterdammer.

https://nos.nl/collectie/13860/artikel/2371591-het-internet-als-echokamer-politieke-filterbubbel-is-op-youtube-snel-gemaakt

Wat je zou moeten leren is, een digitaal bewustzijn. Bezoek je een webshop via je ingelogde browser of kies je ervoor om ‘incognito‘ te surfen. Wat er gebeurt als je incognito browst? Chrome en ook Edge slaat je browsergeschiedenis, cookies en sitegegevens of op formulieren opgegeven informatie niet op. Of surf je helemaal met een andere browser zoals Brave en zoek je naar informatie via DuckDuckGo.

Mijn nieuwe Google bubble

Mijn experiment begint bij toeval, toen ik de tip kreeg om de Netflix docu ‘Cowspiritacy’ te kijken. Een docu over onze ecologische footprint. Ik google eerst even of ik de spelling goed heb en zoek daarna op Netflix de film. Mijn digitale profiel is al veranderd.

Een tweede lijntje voor mijn Google algoritme is de hoogleraar Jan Rotmans, die ik al jaren volg. In 2012 zag ik hem voor het eerst spreken over zijn vak transitiekunde en de aankomende omslag in het onderwijs. Ik ben hem gaan volgen via Twitter. Vlak voor de Covid-crisis adviseert hij de overheid en de bouwsector en hij schrijft daarna een boek ‘Omarm de chaos’. Daarin vertelt hij voor allerlei verschillende sectoren welke veranderingen er aankomen. Naast advies voor het onderwijs geeft hij ook toekomstperspectieven van o.a. klimaatverandering en de bouw. Hij schets dmv een futuristisch afbeelding hoe Nederland aan de slag zouden moeten om het woningprobleem aan te pakken nu de zeespiegel stijgt. Ik vind dat interessant en zoek wat meer info en stuit op Youtube video’s. (Hahaha, heb je ook als eerste gekeken waar jouw woonplaats ligt en of je natte voeten gaat krijgen?!)

Als derde lijntje volg ik via andere social media ‘innovatieve ontwikkelingen’. Dat vind ik belangrijk om soms wat meer duiding te geven aan mijn opleidingsgroepen als ik de invloed van techniek wil duiden. Techniek zorgt er namelijk voor dat onze productieprocessen steeds efficienter worden. Maar ook welke beroepen er nodig zijn en nu al verdwijnen door onze digitale technologie. Zo kwam ik via Tegenlicht op afleveringen over nieuwe energiebronnen en modern boeren met drones. Ondertussen heb ik in december gekozen voor een elektrische auto ipv diesel en ik heb me verdiept in zonnepanelen. Dit is natuurlijk een bijzonder lijntje wat me steeds meer drijft naar het label van ecologisch activisme. Want wat gebeurt er op mijn tijdlijn van social media (Facebook, Twitter en zelfs LinkedIn!)? Ik krijg steeds meer aanbevolen post en artikelen.

En na het zoeken naar de Netflix-docu volgen er steeds weer nieuwe artikelen van voorstanders en tegenstanders van de klimaatcrisis. Van informatieve artikelen tot geretweette meningen en van experts en deskundigen tot innovatieve landbouwprojecten, zelfs bij mij in de buurt. Ik zei het al, de algoritmes worden aan het werk gezet en zorgen steeds weer tot nieuwe info. Dus bedenk daarbij dat algoritmes altijd prikkelender zullen zijn dan de vorige. Dat zie je zowel bij social media als YouTube als bij Netflix. Door regelmatig posts, tweets en artikelen te liken en te delen voed je het algoritme.
Mijn digitale profiel is in een paar maanden danig veranderd. Sterker nog, anderen hebben een andere indruk van me gekregen. Maar ik ben geen eco-nerd, ik heb geen mening over boeren en ik ben geen activist. Maar ik wil me wel graag goed laten informeren om mijn eigen visie op de toekomst te bepalen, zodat ik in de scholen het gesprek kan voeren, waarom we leerlingen digitaal vaardiger moeten maken.

Tot slot

Om deze redenen heb ik nu mijn social media even op een laag pitje gezet en wat ik post zal ik volledig op eigen titel doen. Ik zal eens kijken of ik mijn algoritme weer tot rust kan krijgen. Conclusie van dit digitaal experiment: Je digitale profiel is van invloed op informatie dat je voorgeschoteld krijgt. Daarom vind ik het belangrijk dat leerlingen in een veilige omgeving leren hoe de wereld in elkaar steekt en dat ze op basis van deze kennis de verkregen info verwerken en checken. Zonder kennis heb je geen kapstokje als referentiekader. Dit is onder andere een reden dat gefundeerd onderwijs verder gaat dan Rekenen, Taal en Spelling.

Wat wil jij later worden?

Iedere opa, oma, juf of meester heeft je ooit weleens gevraagd naar je toekomstplannen. Vaak worden er standaardantwoorden als brandweerman of piloot gegeven. Of het beroep van je vader of je moeder. Maar nooit hoor je iets als Costumer Succes Manager of Business Development Manager…

Waar wij in Nederland ons drukmaken over je status van je werk, leerde ik deze zomervakantie in de Portugese Algarve hoe je ook anders tegen de waarden van het leven aan kan kijken. Daar later meer over.

Ik heb vroeger ook lang vastgehouden aan mijn pilotendroom tot ik een brilletje kreeg. Daarmee kon je niet vliegen werd me verteld. In klas 6 vroeg mijn meester ook een keer naar onze toekomstplannen. Omdat ik eigenlijk altijd aan het tekenen was, antwoordde ik reclametekenaar. Dat leek me wel humoristisch en je zou er ook nog geld mee kunnen verdienen. Tijdens mijn middelbare schooltijd heb ik heel veel zitten te tekenen en illustreren (ook tijdens saaie lessen). Natuurlijk koos ik het vak Tekenen / Kunstgeschiedenis, waarbij ik veel meer mijn eigen stijl ging ontdekken. Het illustreren ging nog wel even door, zelfs toen ik een heel andere opleiding was gaan doen.

Maar hoe zit het tegenwoordig bij onze leerlingen en hun toekomstbeeld? Ik vind het wel interessant welke rolmodellen kinderen aanhouden ten opzichte van onze generatie. Wij hadden zonder internet alleen maar de televisie- en popmuziekcultuur. Zij maken via allerlei social mediakanalen met veel meer rolmodellen kennis. Dus onze leerlingen antwoorden op de vraag van oma of juf sneller met: Ik word influencer, make-up artist, gamer etc.

Heeft onze nieuwe technologie ons dan nu zover gebracht dat er een verschil ontstaat tussen een vak leren en werk doen om geld te verdienen? 


Rutger Bregman (Gratis geld voor iedereen) legt uit dat we als mensheid eeuwen lang een droombeeld / utopie hadden van het hoogst haalbare en dat was Luilekkerland. Daar waar de pannenkoeken aan de bomen groeien, de ganzen gebraden uit de lucht vallen en tijd in overvloed is. In de naoorlogse jaren zie je de economische groei zo enorm stijgen dat we wel kunnen concluderen dat we Luilekkerland hebben bereikt. Kijk maar om je heen, consumeren staat centraal in ons leven. Of je nu goedkoop, zoet, vet, zout voedsel kan kopen op iedere hoek van de straat of dat je spullen koopt die je niet nodig hebt, maar wel je goede gevoel bevredigt. Ons Luilekkerland is compleet!

Lees verder “Wat wil jij later worden?”

Deze week het onderwijs in het nieuws

In één week na de drieluik vallen me deze artikelen me op. Over transitie, anders denken, nieuwe balans. En dat in breed maatschappelijke visie en naar smalle visie op onderwijs. Ook de nieuwe minister van onderwijs en wetenschap wordt beëdigd en onderwijsland reageert enthousiast.

Het Parool schrijft in https://www.parool.nl/columns-opinie/opinie-neem-afscheid-van-fixatie-op-groei-dat-is-nodig-voor-klimaatdoelen~bcc25161/

Duurzame culturele agenda

…Om de voordelen van zo’n nieuwe cultuur voor het voetlicht te brengen spelen opiniemakers of influencers, de media en politici een belangrijke rol. Zij hebben de macht om de culturele agenda te bepalen. Ook in het onderwijs liggen mogelijkheden om een duurzamer cultuur vorm te geven. Te vaak nog gaat het huidige (economische) onderwijs uit van een oneindige groei van energie- en materialenverbruik. Maar dit onderwijs sluit niet aan bij de werkelijkheid: we hebben onze planetaire grenzen overschreden en we moeten weer op rechtvaardige wijze terug in balans met de aarde. Het onderwijs kan de creativiteit van leerlingen stimuleren om mee te denken over hoe een ontgroeiende samenleving eruitziet. Hoe kunnen we meer met minder? Meer kwaliteit, meer deeleconomie en meer lokaal…

En de Volkskrant schrijft met chocoladeletters:

Laten we het anders gaan doen op school en minder focussen op prestatie. Corona heeft er ingehakt bij leerlingen in het voortgezet onderwijs. Laat het rigide idee van onderwijsachterstand los en help jongeren zich weer te ontplooien.

Bron: https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/opinie-laten-we-het-anders-gaan-doen-op-school-en-minder-focussen-op-prestatie~b3274384/?utm_campaign=shared_earned&utm_medium=social&utm_source=copylink

…Waarom houden we vast aan het idee dat er ‘achterstanden’ zijn die ingehaald moeten worden? Waarom zouden we niet een andere weg inslaan? Leerlingen zijn niet alleen op school om te leren, maar ook om te ontdekken wie ze zijn en waar hun talenten liggen. Leren en je ontwikkelen lukt vooral als je goed in je vel zit en je verbonden voelt met je omgeving. De focus op leerachterstanden is ongezond en drukt leerlingen in het nauw… ..Laten we in de school ruimte gaan bieden. Ik denk aan alle praktijklokalen voor sport, muziek, kunsten en ambachten. Maar ook voor yoga, mindfulness en het delen van ervaringen met elkaar. We maken weer verbinding. De manier waarop wij de afgelopen twee jaar zijn omgegaan met de coronapandemie legt de rigiditeit van ons onderwijssysteem en onze nauwe focus op ‘presteren’ genadeloos bloot. Laten we het anders gaan doen…

En mag ik jullie voorstellen aan onze nieuwe minister Robbert Dijkgraaf! Dit is wat ik al een week tegen allerlei groepen deelnemers van Bootcamps en opleidingen Digitale Geletterdheid zeg en dan zitten ze me met grote ogen aan te kijken. Ze weten niet wie hij is, wat hij is en hoe hij denkt over onderwijs. Dus dan deze video waarin deze hoogleraar uitlegt wat leerlingen en studenten naast rekenen, taal en spelling nodig hebben om te kunnen leven.

Deze kijk op toekomstgericht onderwijs geeft hoop dat er een andere weg ingeslagen gaat worden. Dat hier sprake zal zijn van de metafoor van een groot vrachtschip die van koers gaat veranderen is wel duidelijk. Langzaam aan, maar gestaag!

Rijksmuseum op hol – Minecraft Education Edition wereld

Het is chaos in het Rijksmuseum! Alle schilderijen zijn van hun plek en liggen samen met verschillende voorwerpen, dieren en mensen verspreid over de Eregalerij. Kun jij binnen 30 minuten De Nachtwacht, het Melkmeisje en De bedreigde zwaan vinden en weer op de juiste plek terughangen voordat de museumbezoekers komen?

https://www.rijksmuseum.nl/nl/onderwijs/primair-onderwijs/online-lesmateriaal/rijksmuseum-op-hol

Vloggen als verwerkingsopdracht

Daar worden je leerlingen enthousiast van.

Er wordt wat afgevlogd vandaag de dag, en over de gekste onderwerpen. Vooral de jeugd is er dol op. En dat is voor jou goed nieuws, want zo heb je een nieuw middel om verwerkingsopdrachten in te verpakken. Maar hoe vlieg je dat aan? Waar laat je je leerlingen over vloggen? En wat worden ze er wijzer van? In deze video laten Rik en Sebastiaan zien hoe je de hele klas enthousiast aan het vloggen krijgt – volledig educatief verantwoord, uiteraard!